شما اینجا هستید
صفحه اصلی > Uncategorized > اسباب بازی و تاثیر آن در رشد کودک

اسباب بازی و تاثیر آن در رشد کودک

بازی بزرگترین جلوه حیات دوره کودکی و طبیعی­ترین فعالیت کودک است و بهترین وسیله برای رشد و شکوفایی احساسات کودک و شایسته ترین   راه برای پرورش هیجانها و عواطف است .کودکان از طریق بازی خود را نشان می دهند و دنیای خود را کشف می کنند و از این رو بازی فعالیتی بسیار مهم برای کودک است و انتخاب اسباب بازی مناسب اهمیت پیدا می کند.

در این میان اسباب بازی  نیز به عنوان ابزاری در رشد و تحول کودکان ، ضمن تاثیرات شگرف تربیتی ، تصورات کودکان را گسترش داده ، توان خلاقیت آنها را توسعه می دهد و امکان غنای تجارب زندگی را برای او فراهم  می سازد .از طریق بازی کردن کودکان بسیاری از مهارتهایی که در بزرگسالی به آن نیاز دارند را یاد می گیرند.

اسباب بازی کودک

ضرورت شناخت اسباب بازی های كودكان

بازی یكی از كاركردها و نیازهای كودك محسوب می‌شود كه ضمن سرگرم كردن كودك ، او را برای ورود به زندگی واقعی آماده می‌سازد. اما انتخاب اسباب‌بازی مناسب موضوعی است كه باید مورد توجه خانواده‌ها قرار گیرد. هیچ چیز برای كودك جای اسباب بازی را نمی‌گیرد.

او با اسباب بازی خود تنها بازی نمی‌كند، بلكه اسباب بازی را تبدیل به موجودی جاندار می‌كند كه با او دوست می‌شود، دعوا می‌كند، درد‌دل می‌كند، نصیحت می‌كند، نگرانی‌هایش را در میان می‌گذارد و استرس خود را تخلیه می‌كند. طبیعی است كه در این بین اسباب بازی‌های مورد استفاده كودك نیز اهمیت زیادی دارد.

یادآوری دوران کودکی خاطره اسباب بازی های دلخواه را برای ما زنده می کند. چرا که اسباب بازی ها از عوامل عمده شادی و نشاط در کودک و همچنین ابزاری برای یادگیری و رشد هستند .

ژان پیاژه معتقد است که در گزینش اسباب بازی برای کودک باید دقت شود ، چرا که در شکل دادن به تمایلات عاطفی و روانی او نقش مهمی ایفا می کند و چنانچه در انتخاب آنها دقت و توجه کافی نشود ، تمایلات کودک ناخواسته به گونه ای دیگر شکل می گیرد.

والدین باید این نکته را بدانند که کدام اسباب بازی برای کودک مفید وکدام مضر است واسباب بازی که انتخاب می کنند مناسب همان سن باشد
برای مثال ،اسباب بازی مناسب از بدو تولد تا یک سالگی وسایل درخشان ورنگی است .اسباب بازی های متحرک وصدادار جغجغه ها، عروسک های رنگی قابل شست وشو وحیواناتی که چشم های آنها دوخته شده باشد نمونه ای از این وسایل است . در این سن کودک به جست وجوی اطراف خود می پردازد و هر چه را که دستش برسد در دهان می گذارد پس باید وسایل شکستنی و خطرناک را ازدسترس کودک دور کرد.

دوران کنجکاوی بیش از حد کودک 3-1 سالگی است، پس کتاب هایی نیاز دارد که صفحات آنها پارچه ای یا مقوایی محکم باشد وجنس اسباب بازی ها باید پلاستیکی یا پارچه ای باشد . استفاده از ابزار آلات موسیقی ماشین ها واگن های چرخ دار بزرگ برای کشیدن وهل دادن مناسب هستند. از خرید اسباب بازی های ریز و کوچک که سبب خفگی در کودک می شود باید خودداری کرد

درسن 5-3 سالگی کودک پیش دبستانی دائما درحال به دست آوردن مهارت های جدید است وبخش عظیمی از وقتش را نقاشی می کند مداد شمعی ،گچ آبرنگ برای نقاشی وسرگمی هایی نظیر پازل ،خمیر بازی،خواندن کتاب های شعروقصه و استفاده از وسایل ساده نجاری باغبانی وپزشکی برای این گروه سنی مفید است و از خرید اسباب بازی های الکتریکی باید خود داری کرد چرا که حس کنج کاوی کودک را کاهش می دهد .
کودک پیش دبستانی فعال و سرشار از انرژی است و نیازمند فعالیت هایی مثل دوچرخه سواری ، توپ بازی و…… است تا انرژی درونی خود را تخلیه کند

کودکان در سن 12-6سالگی احساس بهتری از خود دارد وفعالیت هایی را که سریع تر به نتیجه واقعی می رسد ، دوست دارد ، واز خیاطی کردن ، آشپزی کردن وبازی های فکری لذت می برد . کودک دبستانی به ورزش هایی نظیر شنا ، فوتبال و دوچرخه سواری و وسایل ورزشی مثل توپ بسکتبال ، راکت تنیس ، کفش اسکیت و…. علاقه شدید دارد از خرید تفنگ های ترقه ای و مواد آتش زا باید خودداری کرد . در این سن، بیشتر کودکان ونوجوانان مجذوب وشیفته بازی های رایانه ای می شوند . بازی های رایانه ای کودک را وارد دنیای دیگر می کند که اختیارش در دست آن است . به همین دلیل کودک از این بازی ها لذت فراوانی می برد . هماهنگی چشم ودست ، پرورش عضلات ظریف کودک و تسهیل کردن فرآیند یادگیری از مزایای این بازی ها است .

اما آسیب های روانی – تربیتی که باعث تقویت حس پرخاشگری ، انزوا طلبی وتنبل شدن ذهن می شود وآسیب های جسمانی از معایب این بازی ها است و برخی متخصصان مغز واعصاب معتقدند که بازی های پر هیجان رایانه ای که طی آن صفحه نمایشگر رایانه ای پی در پی از فلاش ها وشعاع خیره کننده نوری پوشیده می شود در نوجوانانی که از نظر عصبی ضعیف اند و استعداد ابتلا به صرع دارند تحریکات شدید عصبی ایجاد می کند.

پروفسور لی پیرمسون معتقد است که بهترین راه حل ، خارج کردن رایانه از اتاق کودک است و راه حل دیگری این است که پدر و مادر در بازی های رایانه ای با کودک مشارکت کنند که در این صورت می توانند بعد از پایان بازی محتوای آن را مورد نقد وبررسی قرار دهند . پس بهتر است پدران ومادران همراه کودک خویش به کوهستان ، راهپیمایی ، باشگاه ها و میدان های ورزشی بروند وبه بازی های مورد علاقه کودک بپردازند تا انرژی عصبی و روانی آنها تخلیه شود .

مضرات بعضی اسباب بازی ها را بشناسید

یكی از نكات اساسی كه در انتخاب اسباب بازی كودك وجود دارد این است كه كودكان خردسال عادت دارند، همه چیز را به سوی دهان ببرند. بعضی از اسباب بازی‌ها مانند اسباب بازی‌های كوچك، دكمه، تیله و… ممكن است مجاری هوا را مسدود كنند و موجب خفگی شوند، به همین علت توصیه می‌شود تا سن ۳ سالگی اسباب بازی‌هایی در اختیار كودك قرار دهید كه موجب خفگی او نشود. از طرف دیگركودكان، مخصوصا بین ۶ تا ۱۸ ماهگی، به هر چیز گاز می‌زنند.
اسباب‌بازی باید از جنسی باشد كه در اثر گاز زدن نشكند. برای این سن كودكان اسباب بازی‌های نرم و قابل شست‌وشو و نشكن مناسب‌تر است. توجه داشته باشید كه قسمت‌های مختلف اسباب‌بازی خوب به هم متصل شده باشد؛ چون اگر زود از هم جدا شده یا بشكند؛ ممكن است قسمت‌های شكسته شده به كودك شما آسیب برساند.

اگر اسباب بازی از سرب ساخته شده باشد، بسیار خطرناك است؛ زیرا سرب به علت نرمی زیاد به دست كودك مالیده می‌شود و به هنگام خوردن چیزی وارد بدن شده، باعث مسمومیت تدریجی در او می‌شود. این موضوع شامل اسباب‌بازی‌هایی كه حاوی رنگ‌های دارای سرب هستند نیز صدق می‌كند. نكته دیگر این‌كه نشریات و روزنامه‌ها هم سرب دارند اگر كودك آنها را بخورد همراه مركب، سرب وارد بدن او می‌شود.

تفنگ، اسباب‌بازی مورد علاقه اكثر كودكان است. البته روان‌شناسان مخالف اسباب‌بازی‌های خشن هستند و معتقدند اسباب‌بازی نباید كودك را به سوی خشونت و تكرار رفتارهای خشن سوق دهد. ازسوی دیگر بیشتر این اسباب بازی‌ها به نحوی ساخته شده اند كه صداهای بلندی تولید می‌كنند.
كودكان نیز علاقه دارند كه بچه‌های دیگر را غافلگیر كرده و به همین خاطر تفنگ را در نزدیك گوش آنان به صدا درمی‌آورند. در این حالت ممكن است پرده گوش كودك صدمه دیده، موجب آزار و اذیت او شده یا برای همیشه او را از داشتن یك گوش سالم محروم كند.
اسباب بازی خوب
متخصصان علوم رفتاری معتقدند اسباب بازی باید باعث فكر كردن و رشد تخیل كودك شود یا او را با مفاهیم مختلف مثل رنگها شكل‌ها و… آشنا سازد. از طرف دیگر متناسب با سن او باشد. اگر اسباب بازی برای كودك سخت باشد او را خسته می‌كند و اعتماد به نفس او را كم می‌كند. از سوی دیگر اگر خیلی ساده هم باشد كودك را به فكر كردن وادار نمی‌كند.

نکته

همیشه همه بچه ها از چیزهایی كه در اطرافشان می بینند برای بازی و سرگرمی خود استفاده می كنند اما آنچه در این زمینه از اهمیت ویژه یی برخوردارست نوع و انتخاب اسباب بازیهایی است كه برای كودكان در نظر گرفته می شود زیرا ممكن است بعضی از اسباب بازیهای خریداری شده به نظر والدین جالب باشد اما جذابیت چندانی برای كودكان نداشته باشد .پس بنابراین می توان اسباب بازیهایی را برای كودكان انتخاب كرد كه ضمن داشتن دوام،استقامت ،ایمنی و جنبه تفریحی ،آنان را به خلاقیت و ابتكار برای ساخت دنیای متفاوت ولی به همان اندازه واقعی شان كمك كند

اسباب بازیهای مناسب برای كودكان

اسباب‌بازی مناسب، اسباب‌بازی‌ است كه خود كودك بازی كند نه این‌كه اسباب‌بازی، بازی كند و كودك تماشا كند. از این منظر تمام اسباب بازی‌های باطری دار زیر سوال می‌روند. اسباب‌بازی‌هایی هستند كه شكل و اندازه‌ای خاص ندارند و كودك می‌تواند به ذوق و سلیقه خود آنها را تغییر دهد، زیرا بسیار به رشد خلاقیت كودك كمك می‌كند.

اسباب بازیهای سرگرم كننده و آموزشی مثل كارتهای رنگارنگ،مهره و كتابهای آموزشی برای شناخت اعداد ،حروف و كلمات

اسباب بازیهای موزیكال كه دارای صدای ملایم باشد برای كودكان لذت بخش است زیرا باعث شور و نشاط در آنان می شود

سرگرمی های خلاق که ضمن بازی باعث پرورش خلاقیت در کودکان می شود مانند ساخت کاردستی های کاغذی

عروسكهای پارچه یی و نرم در اندازه های كوچك و بزرگ برای كودكان جالب هستند و حتی برای مدت های طولانی آنان را به عنوان همدم و همراه برای خود نگهداری می كنند و این گونه اسباب بازیها باعث رشد قدرت تكلم در كودكان می شود

خمیر بازی كه خلاقیت را در بچه ها برمی انگیزد و آنان را برای ساختن اشكال مختلف كمك می كند

پازل كه به كودكان كمك می كند تا برای چیدن دقیق آنها تلاش كنند

لگو و مكعب های ساختمان سازی به قدرت هماهنگی و یافتن مهارت بیشتر در استفاده از دست ها به كودك كمك می كند.

استفاده از مواد رنگی ،ماژیك و مداد شمعی برای نوشتن و نقاشی كردن.

پاسخ دهید

Top